PSIXOSOMATIK KASALLIKLAR TERAPIYASIRejaKirish.(Psixosomatika nima va u nima uchun muhim? Asosiy qism: Psixosomatik kasalliklarning kelib chiqish sabablari (Stress va his-tuyg‘ularning tanaga ta’siri).Asosiy davolash usullari:Psixologik suhbat va maslahat.Kognitiv-xulq-atvor terapiyasi (fikrlarni o'zgartirish).Tana mashqlari va relaksatsiya (bo'shashish usullari).Profilaktika (Kasallikning oldini olish va ruhiy xotirjamlikni saqlash).Xulosa. Adabiyotlar. Kirish Hozirgi davrda inson salomatligi faqat jismoniy omillar bilan emas, balki ruhiy holat bilan ham uzviy bog‘liqdir. Psixosomatik kasalliklar psixologik omillar ta’sirida yuzaga keladigan somatik buzilishlar ko‘rinishida namoyon bo‘lishi mumkin. Ilmiy tadqiqotlar uzoq davom etuvchi stress yurak-qon tomir, oshqozon-ichak va asab tizimi kasalliklarining rivojlanishiga sabab bo‘lishini ko‘rsatadi. . Shu sababli salomatlikni ta’minlashda psixologik yondashuvlar muhim o‘rin tutadi. [1] Psixosomatika psixika va tana o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirni o‘rganuvchi fan sohasidir. Tadqiqotlar stress organizm gomeostazini buzib, turli somatik kasalliklar rivojlanishiga turtki berishi mumkinligini tasdiqlaydi . Psixosomatik buzilishlarni davolashda faqat tibbiy yondashuv bilan cheklanib qolmasdan, psixologik diagnostika va psixoterapevtik usullarni qo‘llash zarur. 35 nafar respondent ishtirokidagi empirik kuzatuv natijalari stressli vaziyatlarda turli coping strategiyalarining qo‘llanilishini ko‘rsatdi. Muammoni hal qilishga yo‘naltirilgan strategiyalar psixologik barqarorlikni oshiradi, qochish strategiyalari esa uzoq muddatda psixosomatik simptomlarning kuchayishiga olib kelishi mumkin. Bu holat psixologik yordam va profilaktik tadbirlarning ahamiyatini tasdiqlaydi. Mavzuning dolzarbligi Hozirgi davrda inson salomatligi masalasi nafaqat tibbiyot, balki psixologiya fanining ham muhim tadqiqot yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. Zamonaviy jamiyatda hayot sur’atining tezlashishi, ijtimoiy bosim, doimiy stress va emotsional zo‘riqishlar inson ruhiy holatiga sezilarli ta’sir ko‘rsatmoqda. Natijada psixologik omillar bilan bog‘liq bo‘lgan psixosomatik kasalliklar soni ortib bormoqda. Ilmiy tadqiqotlar stress, xavotir va depressiv holatlar inson organizmida turli somatik buzilishlarni keltirib chiqarishini ko‘rsatadi . Psixosomatik kasalliklar psixologik omillar va somatik simptomlar o‘zaro ta’siri natijasida yuzaga keladi. Uzoq davom etuvchi stress, emotsional zo‘riqish va ichki konflik [1] Lazarus R. Stress and Emotion. – New York: Springer, 1999.